Khi vào đền và gặp lễ vật ở Bali, nên và không nên làm gì?
Điều đầu tiên cần nhớ là những khay lễ nhỏ canang sari bằng lá dừa, đặt đầy hoa và hương, mà người Bali bày mỗi sáng trên vỉa hè, bậc cửa và bệ thờ. Bạn tuyệt đối không giẫm lên hay bước qua chúng; hãy đi vòng tránh, vì với người Bali đây là hành vi rất thất lễ. Có thể chụp ảnh nhưng nên hỏi trước và không chạm vào.
Khi vào đền như Tanah Lot, Besakih, Lempuyang hay Uluwatu, bạn cần quấn sarong và thắt dây lưng vải (selendang), che kín vai và đầu gối; nhiều đền cho thuê sarong khoảng 10.000 đến 20.000 IDR ngay cổng. Bạn không leo lên bệ thờ (pelinggih), tường hay tượng để chụp ảnh, và khi có lễ thì không đứng hay ngồi cao hơn thầy cúng (pemangku) cùng mâm lễ. Theo tín ngưỡng Bali, phụ nữ đang hành kinh thường được khuyến nghị không vào khu vực chính của đền, và đây là tập tục nên tôn trọng. Khi chụp ảnh trong lễ, hãy tránh dùng đèn flash.
Bạn có thể đọc thêm: Quy Tắc Khi Vào Đền Ở Bali: Trang Phục Sarong, Hành Vi Và Điều Tuyệt Đối Không Nên Làm để hiểu rõ hơn về trang phục và hành vi khi vào đền.
Trong giao tiếp hằng ngày, có những điều kiêng kỵ nào?
Một số thói quen tưởng bình thường lại nên tránh ở Bali. Bạn không nên xoa đầu người khác, kể cả trẻ em, vì người Bali xem đầu là phần linh thiêng nhất của cơ thể. Khi đưa hoặc nhận đồ, ăn uống hay chỉ trỏ, hãy dùng tay phải, vì tay trái bị coi là không sạch. Khi muốn chỉ về phía ai đó, nên dùng cả bàn tay mở hoặc ngón cái thay vì ngón trỏ, và không chỉ bằng chân.
Ngoài ra, không đứng chống nạnh trước mặt người địa phương vì có thể bị hiểu là hung hăng, và hạn chế thể hiện tình cảm nơi công cộng như ôm hôn (nắm tay thì không sao). Khi vào nhà người dân hoặc một số đền, bạn nên cởi giày. Một câu chào "Om Swastiastu" hay lời cảm ơn "Suksma" kèm nụ cười sẽ khiến người Bali rất quý. Khi ghé các làng truyền thống, bạn cũng nên giữ trật tự và đi đúng lối.
Bạn có thể đọc thêm: Làng Penglipuran Bali Có Phải Làng Sạch Nhất Thế Giới Không? để hiểu rõ hơn về cách ứng xử khi thăm một ngôi làng truyền thống.
Du khách cần biết quy định và phí gì để không bị phạt ở Bali?
Từ năm 2025, chính quyền Bali ban hành bộ quy tắc ứng xử mới cho du khách nước ngoài (Thông tư số 7 năm 2025), cập nhật từ bản năm 2023, kèm một tổ công tác chuyên xử lý các trường hợp vi phạm. Vì vậy, khi Du lịch Bali từ Hà Nội, ngoài việc giữ lễ ở đền, bạn nên nắm vài quy định cơ bản để tránh rắc rối.
Trước hết là phí du lịch 150.000 IDR mỗi khách nước ngoài (áp dụng cả trẻ em), đóng qua cổng chính thức Love Bali trước khi bay hoặc tại sân bay. Khi tiêu tiền, nên dùng đồng rupiah (IDR) và mã thanh toán QRIS, đổi tiền tại quầy được cấp phép thay vì chỗ trôi nổi để tránh bị lừa. Nếu thuê xe, bạn cần bằng lái hợp lệ và tuân thủ luật giao thông, nên dùng hướng dẫn viên và xe có đăng ký. Bali cũng cấm đồ nhựa dùng một lần và xả rác, nên hãy mang chai nước và túi tái sử dụng. Việc leo trèo hay có hành vi thiếu tôn trọng ở nơi linh thiêng có thể bị phạt.
Khi gặp lễ rước hoặc nghi lễ trên đường thì ứng xử thế nào?
Ở Bali, một đoàn rước có thể xuất hiện bất ngờ và chặn đường mà không báo trước, nhất là vào các dịp lễ. Khi đó, cách ứng xử đúng là nhường đường, dừng lại và quan sát từ bên lề, không cố cắt ngang đoàn người. Nếu muốn chụp ảnh, hãy xin phép trước, không dùng flash và giữ khoảng cách, không chĩa máy sát mặt người đang cầu nguyện.
Một dịp đặc biệt là Nyepi, Ngày Im Lặng và năm mới của người Bali (năm 2026 rơi vào 19/3). Trong ngày này cả đảo ngừng hoạt động, sân bay đóng cửa, và du khách cũng được yêu cầu ở yên trong khách sạn, hạn chế tiếng ồn và ánh sáng. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Bali, chỉ cần đi chậm lại và tôn trọng nhịp lễ của người địa phương, bạn sẽ có những khoảnh khắc rất đáng nhớ thay vì thấy bất tiện.
Khách Hà Nội nên chuẩn bị gì để ứng xử đúng ở Bali?
Vài bước chuẩn bị nhỏ sẽ giúp chuyến đi suôn sẻ. Bạn nên đóng phí Love Bali trực tuyến trước khi bay để khỏi xếp hàng ở sân bay, mang theo chai nước và túi vải vì Bali hạn chế đồ nhựa, và thủ sẵn ít tiền mặt IDR mệnh giá nhỏ để thuê sarong hay tip (tip spa thường khoảng 20.000 đến 50.000 IDR). Khi mua sắm ở chợ, bạn có thể mặc cả vui vẻ; còn cửa hàng niêm yết giá thì không trả giá.
Một lưu ý riêng cho khách Hà Nội: Bali nhanh hơn Việt Nam 1 tiếng (giờ GMT+8) và phần lớn chuyến đi là bay nối chuyến qua Singapore, Kuala Lumpur hoặc Bangkok nên dễ mệt; ngày đầu nên đi nhẹ nhàng. Nếu lo không quen phong tục, đi cùng hướng dẫn viên tiếng Việt sẽ giúp bạn ứng xử tự tin hơn. Bạn có thể tham khảo Tour Bali từ Hà Nội do DulichBali tổ chức trong tháng 6, 7, 8 bay thẳng Vietjet Air, lịch 4 ngày 3 đêm, giá từ 15.990.000 đến 16.990.000 đồng (chưa có lịch 5 ngày 4 đêm). Giá tour cập nhật tháng 6/2026, có thể thay đổi theo thời điểm đặt và số lượng đoàn; liên hệ dulichbali.com để nhận báo giá chính xác theo ngày khởi hành.
Bạn có thể đọc thêm: Du Lịch Bali Cho Người Đi Lần Đầu: Toàn Bộ Những Điều Cần Biết Trước Khi Lên Máy Bay để hiểu rõ hơn về cách chuẩn bị cho chuyến Bali đầu tiên.
